28/01/2026 5:19:43 | Print

Năm Ất Tỵ 2025 khép lại với nhiều ấn tượng nổi bật của kinh tế Việt Nam, kết quả đạt được của ngành thép trong bối cảnh chung đầy thách thức như suy thoái của kinh tế toàn cầu, xung đột chính trị các khu vực, trong đó có ngành thép thế giới. Năm 2025, Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) đã, đang và tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp thành viên, hoạt động tích cực trong việc cung cấp thông tin thị trường, chính sách liên quan đến ngành thép trong nước và quốc tế; Kết nối và trao đổi hỗ trợ các vướng mắc của doanh nghiệp thành viên một cách chính xác, kịp thời cho công tác hoạch định kế hoạch sản xuất kinh và đồng thời hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Dưới đây là những dấu ấn của ngành thép Việt Nam và hoạt động của VSA cùng doanh nghiệp thép trong năm 2025 - Triển vọng năm 2026.

Ngành thép 2025: Vượt qua thách thức – Phát triển nội lực

1. Đại hội nhiệm kỳ VI (2025-2030): Hiệp hội Thép Việt Nam đồng hành cùng doanh nghiệp thép Việt Nam, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, vươn tầm hiện đại

Theo Điều lệ hoạt động đã được Bộ Nội vụ phê duyệt, VSA đã tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ VI (2025 – 2030) tại Hà Nội. Đây là sự kiện quan trọng nhất của VSA và các doanh nghiệp thành viên đã cùng đồng hành, gắn bó trong suốt 25 năm qua.

Đại hội VI của Hiệp hội sẽ mở ra một tầm cao mới với các hoạt động của Hiệp hội và doanh nghiệp sẽ gắn với chủ đề “Hiệp hội Thép Việt Nam đồng hành cùng doanh nghiệp thép Việt Nam, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, vươn tầm hiện đại”. Trong nhiệm kỳ VI, VSA đặt mục tiêu tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp thép trong việc cải tiến công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. VSA cũng sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại để bảo vệ lợi ích trong nước.

2. Sản xuất thép tăng trưởng ấn tượng nhất trong 5 năm gần đây

Với nội lực tăng trưởng kinh tế trong nước (GDP) Việt Nam đạt 8,02%, mức tăng cao nhất giai đoạn 2021-2025, là nỗ lực rất lớn trong bối cảnh tình hình chung toàn cầu rất khó khăn. Trong đó, tăng trưởng sản xuất công nghiệp ước đạt 9,73%, cũng là mức tăng cao nhất kể từ năm 2020 đến nay, ảnh hưởng tích tới ngành thép.

Thị trường thép Việt Nam 2025 dần hồi phục và đạt kết quả tăng trưởng tích cực cả năm, các doanh nghiệp thép đồng hành và chia sẻ tham gia có hiệu quả hỗ trợ tái thiết cùng với các khu vực vùng miền phục hồi sau thiên tai nhất là bão Bualo, Matmo, v.v. Sản lượng sản xuất thép thô cả năm 2025 đạt mức cao kỷ lục trong 05 năm trở lại đây, vượt qua mốc năm 2020 trước đó 24,7 triệu tấn, tăng 12% so với cùng kỳ 2024; Tiêu thụ đạt 24,1 triệu tấn tăng 12,9% so với cùng kỳ; trong đó xuất khẩu đạt 3,15 triệu tấn tăng 12,8% so với cùng kỳ 2024. Điều này cho thấy xu hướng ngành thép Việt Nam hiện đại, đồng bộ các khu liên hợp luyện kim khép kín, từ thượng nguồn đến hạ nguồn.

(Nguồn: VSA tổng hợp, ĐVT: 1.000 tấn)

3. Ngành thép Việt Nam hướng tới sản xuất “Thép Xanh”

Trong khoảng 05 năm trở lại đây, bên cạnh các chính sách của các Cơ quan Nhà nước Việt Nam để hiện thực hoá cam kết đưa mức phát thải ròng khí nhà kính về 0 năm 2050 tại COP26, VSA đã, đang và tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp thép để nghiên cứu chính sách lộ trình chuyển đổi xanh của Việt Nam, ngành thép khu vực và thế giới để thông tin, triển khai rộng rãi trong cộng đồng các doanh nghiệp thép.

Các nhà máy thép hàng đầu đã và đang thực hành EGS, đạt các chứng nhận “Xanh” như “Responsibility Steel” của NS Bluescope Việt Nam, Environmental Product Declaration (EDP) của Thép Posco Yamato, v.v và các doanh nghiệp thép khác.

4. Nền móng phát triển dòng thép chất lượng cao

Tháng 12/2025, Việt Nam đã khởi công Nhà máy Sản xuất Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất với tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm. Nhà máy được đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới từ SMS Group (Đức) và Primetals (Anh), sử dụng hệ thống giá cán bốn trục siêu linh hoạt có độ chính xác cao. Đây là nhà máy sản xuất thép ray cho đường sắt cao tốc “Made in Vietnam” đầu tiên Đông Nam Á Sản phẩm ray đường sắt cao tốc đầu tiên dự kiến ra lò vào năm 2027, giúp Hòa Phát trở thành doanh nghiệp đầu tiên và duy nhất ở Đông Nam Á sản xuất được loại thép này, sẵn sàng cung cấp cho các dự án đường sắt trọng điểm.

5. Thành công trong nhiều vụ việc chống bán phá giá trên thị trường xuất khẩu

Năm 2025, ngành thép Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực trong các vụ việc chống bán phá giá và rà soát thương mại đối với các sản phẩm thép tại các thị trường xuất khẩu như Liên minh châu Âu (EU), Canada, Úc, Ấn Độ, v.v. Theo đó, các sản phẩm thép Việt Nam có mức thuế chống bán phá giá thép xuất khẩu từ Việt Nam đạt 0% hoặc biên độ thuế thấp hơn các quốc gia cùng bị điều tra. Điều này giúp các doanh nghiệp thép xuất khẩu của Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh và hỗ trợ chuỗi xuất khẩu toàn cầu.

Bên cạnh đó, một số quốc gia cũng ban hành kết luận KHÔNG tồn tại tình hình kinh tế phi thị trường trong ngành thép của Việt Nam đối với các kết luận điều tra của EU trong vụ việc chống bán phá giá HRC, Canada điều tra dây đai thép, v.v.  Kết luận này khi được chính thức ban hành sẽ là tiền lệ tốt cho các vụ việc khác của Canada và của các nước khác trong tương lai với thép nói riêng và các sản phẩm xuất khẩu khác của Việt Nam nói chung, ví dụ như các vụ việc điều tra kinh tế phi thị trường, tình hình thị trường đặc biệt do Mexico, EU, v.v đang tiến hành với các doanh nghiệp thép Việt Nam.

6. Thách thức và tồn tại của ngành thép năm 2025

Bên cạnh những kết quả khích lệ đạt được trong năm 2025 như tăng trưởng sản xuất đạt cao nhất trong 5 năm trở lại đây, sự nỗ lực không ngừng nghỉ của cộng đồng doanh nghiệp thép trong việc tham gia các vụ việc phòng vệ thương mại đối với thép xuất khẩu đi các quốc gia, khu vực trên toàn cầu, thích ứng với chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, v.v, các hoạt động của Hiệp hội cũng như doanh nghiệp thép đứng trước những thách thức như:

+ Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy lãnh đạo và phương thức hoạt động của Hiệp hội  trong nhiệm kỳ mới;

+ Tăng trưởng sản xuất thép khá tích cực, tuy nhiên thị trường thép đối mặt với những khó khăn từ những hàng rào kỹ thuật tiêu chuẩn xanh (CBAM, v.v), quy tắc xuất xứ hàng hoá, v.v; Đặc biệt đó là sự hợp tác giữa các nhà sản xuất thượng nguồn và hạ nguồn, tạo chuỗi cung ứng hàng hoá bền vững.

+ Nhận thức về chuyển đổi xanh mới thể hiện ở bề nổi, trong hành động còn lúng túng , chậm từ đầu tư chuyển đổi công nghệ đến chuổi cung ứng xanh;

+ Số các vụ kiện phòng vệ thương mại liên quan đến sản phẩm thép xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục có xu hướng tăng về số vụ việc; hình thức các vụ việc (như kiện kép Chống bán phá giá (CBPG) với chống trợ cấp, hoặc cáo buộc tình hình thị trường đặc biệt, v.v) kéo theo chi phí thuê luật sư tốn kém, cùng với thời gian kéo dài khi tham gia kháng kiện (trung bình một vụ việc cho đến khi có kết luận sơ bộ ~1 năm); và kết quả một số vụ việc cũng không đạt được như kết quả mong muốn của Hiệp hội và các doanh nghiệp liên quan (như thuế CBPG cao, v.v.

Triển vọng 2026: Công nghiệp Thép Việt Nam và Chuỗi Cung ứng Xanh

Bước sang năm Bính Ngọ, ngành thép Việt Nam bước vào bước sang một chương mới với những cơ hội và thách thức mới. Năm 2026- năm đầu tiên triển khai Nghị quyết của Ban Chấp hành nhiệm kỳ VI (2025-2030) của Hiệp hội và các doanh nghiệp thành viên thép hoạt động theo phương hướng “Tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, vươn tầm hiện đại”.

Ngày 8/1/2026, Chính phủ ban hành và triển khai Nghị quyết số 01/NĐ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026 với tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên; trong đó tăng trưởng công nghiệp đạt ~11%.

Theo đó, ngành thép Việt Nam năm 2026 được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ ~8-10%, dự báo sản xuất thép thành phẩm giai đoạn này sẽ đạt khoảng 33-34,5 triệu tấn, và nhu cầu tiêu thụ thép trong nước ước đạt khoảng 26 triệu tấn.

Các động lực tăng trưởng chính từ nhu cầu tiêu thụ thép thị trường trong nước như chính sách đầu tư công (cao tốc, sân bay), phục hồi bất động sản dân dụng, cùng việc các dự án lớn đi vào hoạt động.

Ngành thép Việt Nam tiếp nối xu hướng sản xuất và sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường trong chiến lược phát triển bền vững toàn cầu, đặc biệt với cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP26 về phát thải ròng các-bon bằng không vào năm 2050.

Kế từ ngày 01/1/2026, cơ chế điều chỉnh carbon ở biên giới (CBAM) của Liên minh Châu Âu (EU)  không còn là nghĩa vụ báo cáo thử nghiệm, mà sẽ chuyển sang cơ chế có chi phí thực và rủi ro tài chính rõ ràng có hiệu lực kể từ ngày. Việc chuẩn bị sớm sẽ làm tăng hiệu quả cạnh tranh cho các doanh nghiệp tuân thủ CBAM, và duy trì thị phần của doanh nghiệp trên thị trường EU.

Năm 2026, VSA cùng các doanh nghiệp thành viên tiếp tục đặt mục tiêu thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi xanh của ngành thép Việt Nam như hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của sự bền vững, VSA sẽ tập trung vào các hoạt động cụ thể như: tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng mạng lưới kết nối, tổ chức các diễn đàn, hội thảo, xây dựng tiêu chuẩn sản xuất xanh, tổ chức các khóa đào tạo, xây dựng các dự án điểm và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn xanh, doanh nghiệp thép nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần xây dựng một ngành thép Việt Nam bền vững.

(VSA tổng hợp tháng 1/2026)